AJax ilk kullanilmaya başlandığı yıllarda Xml ‘lin gücünden bol bol faydalanacağı düsünülmüştü fakat Xml ‘lin javaScript ile parse edilmesi zor ve zahmetli oldugundan yeni çözümler düşünüldü ve sonunda Json yani orjinal acili ile ( JavaScript Object Notation) biz proğramcılara sunuldu.

Json ‘nu Xml ‘le alternatif olarak düsünebilirsiniz. Her ne kadar Ajax uygulamalarında Xml hala kullanılsa veya kullanılmaya devam etsede hemen hemen aynı işleri  Json ile de çok daha pratik bir şekilde yapabiliriz.  Json javaScript ‘in alt kümesi olduğu için Xml ‘den çok daha hızlı çalıştığını göreceksiniz. Ayrıca bir diğer avantajı ise Json ile biçimlendirdiğiniz bir veri kümesini Xml ‘le kiyasla daha az yer kaplamasıdır.

Json ‘nun ne olduğunu konusunda bir fikir sahibi olduğunuzu düşünerek birazda uygulama yapalım.

{
“isim”: “Hüseyin Kocak”,
“yasi”: 30,
“calisiyor”: true
}

Örnektende anyacaginiz üzere, Json ‘da nesneler Parantez ( {   } ) isareti ile baslar ve biter. Bunu Css ‘ye benzetebilirsiniz. Ayrica degisken isimleri cifttirnak ( “ ) isaretleri arasina yazilir, deger ile aralarina iki nokta üst üste ( : ) ve son olarak veriler virgül ( , ) isareti ile ayrilir.
Veri Çeşitleri ;

Json ile 4 cesit veri olusturmaniz mümkündür bunlar;

• yazi (string)    –> cift tirnak ( ” ) icerisinde yazilirlar
• Sayi (Number)
• true – False –> dogru veya yanlis (boolean)
• null

Yukaridaki örnekte ilk üc degisken türünü görebilirsiniz. Örnekte yer almayan null ise bir gdegere sahip olmadigi durumlarda kullanilir.

simdi yukaridaki örnegimize baska nesnelerde ekleyelim;

{
"elemanlar":[
{
"isim" : "Hüseyin Kocak",
"yasi" : 30,
"calisiyor" : true
},
{
"isim":"Ergin Baltaci",
"yasi" : 27,
"calisiyor" : false
},
{
"isim":"Ali Gündüz",
"yasi": 29,
"calisiyor": true
}
]
}

Gördügünüz gibi köseli paranteler ( [  ] ) icerinde diger nesneleri tanimliyoruz. Bir sonraki derste Json ‘da dizi (array) islemleri adli baslikta bu konu hakkinda daha fazla fikir sahibi olacaginizi düsünüyorum.

Yukaridaki son örneğimizi Xml ile yapmiş olsaydık, nasil bir yol izlecektik ve ne gibi ajavantaj veya dezavantajlarimiz olurdu bir göz atalim ;

<elemanlar>
    <eleman>
        <isim>Hüseyin Kocak</isim>
        <yasi>30</yasi>
        <calisiyor>true</calisiyor>
    </eleman>
    <eleman>
        <isim>Ergin Baltaci</isim>
        <yasi>27</yasi>
        <calisiyor>false</calisiyor>
    </eleman>
    <eleman>
        <isim>Ali Gündüz</isim>
        <yasi>29</yasi>
        <calisiyor>true</calisiyor>
    </eleman>
</elemanlar> 

Gördügünüz bircok Tag acip kapamak zorunda kaliyoruz ayrica her iki örnegide text olarak kaydederseniz Json ile yazilmis kodumuzun cok daha az yer kapladigini göreceksiniz bunu binlerce nesne yüklü bir dosya oldugunu düsünürsek aradaki fark cok daha belirgin bir sekilde acilacaktir. Fakat yukarida belirttigim gibi Json ‘un en büyük avantaji javaScript ‘in bir alt kümesi olduğu için Ajax uygulamalarınızda cok daha kolaylıkla kullanabilmemiz ve Xml gibi parse edilmesine gerek yoktur. Bir diger avantaji ise Json ‘u Html veya hangi programlama diline kullaniyorsaniz direk kodlariniz icerisine yerlestirip bir değişkene set ederek kullanabilirsiniz.

Json Php, Asp, .Net, Python, ColdFusion, java, vb.. tüm proğramlama dillerinde kullanilabilir.

Bir sonraki dersimizde Json ‘da dizi (array ) işlemlerini anlattıktan sonra Json ‘nu nasıl kodumuz içerisinde nasıl kullanacağımızı ve Ajax uygulamalarında ne tip görevler vereğimizi örneklerle anlatmaya devam edeceğim.